Dzisiaj jest , 24 Lipiec 2008

Udział Polaków w II wojnie światowej
Pierwsze oddziały polskie po klęsce wrześniowej formowane były we Francji i w Syrii, Rekrutowały się głównie z żołnierzy, którym udało się uniknąć internowania w Rumunii i na Węgrzech lub uciec z obozów dla internowanych.
Zgłaszali się również ochotnicy z licznej polskiej emigracji zarobkowej we Francji i Belgii, a władze francuskie kierowały też do tworzącego się Wojska Polskiego we Francji poborowych. W czerwcu 1940 r. w polskich wojskach lądowych we Francji (brygada podhalańska, brygada pancerno-motorowa, 2 dywizje piechoty) służyło ok. 73 000 żołnierzy. W Syrii formowano 2 lekkie dywizje piechoty i brygadę górską (karpacką). W siłach lotniczych, tworzonych równolegle we Francji i Wielkiej Brytanii, służyło ok. 9500 żołnierzy. W marynarce wojennej (Wielka Brytania) -ok. 1400 osób. W końcu kwietnia 1940 r. Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich, wchodząca w skład korpusu ekspedycyjnego sprzymierzonych, została przerzucona drogą morską do Norwegii, gdzie wzięła udział w bitwie o Narwik. W kampanii francuskiej 1940 r. brało udział ok. 80 000 żołnierzy polskich, co . wobec 3-milionowej armii francuskiej było liczbą znikomą. W wałkach zginęło lub zostało rannych ok. 6000 żołnierzy, do niewoli niemieckiej dostało się ok. 16 000, a 13 000 internowano w neutralnej Szwajcarii. Około 20 000 udało się ewakuować do Wielkiej Brytanii, natomiast formująca się w Syrii Brygada Strzelców Karpackich przeszła do znajdującej się pod kontrolą brytyjską Palestyny. W następnym roku
wzięła udział w walkach o Tobruk, odnosząc sukces, ale za cenę strat ponad 25 procent stanu brygady.8 sierpnia 1940 r. zmasowanymi nalotami Luftwaffe na Wyspy Brytyjskie rozpoczęła się „bitwa o Wielką Brytanię". Niemcy dążyli do uzyskania panowania w powietrzu i zdezorganizowania obrony brytyjskiej, co było koniecznym warunkiem inwazji. Nie udało im się zrealizować założonych celów. Stracili 1733 samoloty, a uszkodzonych zostało ok. 650. Hitler został zmuszony do rezygnacji z planów inwazyjnych. W „bitwie o Wielką Brytanię" brały udział 2 polskie dywizjony myśliwskie (302, 303) i 2 bombowe (300, 301) oraz ok. 50 Polaków w brytyjskich eskadrach myśliwskich. Polacy zestrzelili na pewno 203 niemieckie samoloty,
a 35 prawdopodobnie. Był to świetny wynik, który został okupiony stosunkowo niskimi stratami własnymi (zginęło 33 pilotów). O „bitwie o Wielką Brytanię" premier Winston Churchill
powiedział w Izbie Gmin: „Nigdy w dziejach wojen tak liczni nie zawdzięczali tak wiele tak nielicznym". Te słowa odnosiły się również do polskich lotników. Odtwarzanie Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii napotykało na trudność podstawową - brak żołnierzy. Akcja rekrutacyjna w USA, Kanadzie i dużych skupiskach polonijnych w Ameryce Południowej nie doprowadziła do masowego napływu ochotników. Istniał też problem nadmiaru oficerów, głównie starszych , którzy nie nadawali się już do służby, liniowej, natomiast byli aktywni w intrygach politycznych. Dzięki żołnierzom, którzy przedostali się do Wielkiej Brytanii po klęsce Francji, stworzono w Szkocji skadrowany 1 Korpus. Dopiero wybuch wojny niemiecko-radzieckiej otworzył perspektywy rozbudowy PSZ. Układ Sikorski-Majski umożliwił podpisanie umowy wojskowej, na podstawie której przystąpiono do tworzenia Armii Polskiej w ZSRR na czele z gen. Władysławem Andersem. Na mocy ogłoszonej amnestii zwolniono Polaków z więzień oraz łagrów. Najdziwniejszymi drogami docierali oni do tworzącej się dopiero armii. Liczyć miała ona 96 000 żołnierzy, ale stanu tego nigdy nie osiągnęła. W 1942 r. Armia Polska w ZSRR została ewakuowana na Środkowy Wschód (ewakuacja objęła ok. 75 000żołnierzy
i ok. 40 000 osób cywilnych). Tutaj przekształcono ją w Armię Polską na Wschodzie której dowódcą został gen. Andets. Z jej składu został wyłoniony (1943) 2 Korpus Polski pod dowództwem gen. Andersa. Wkrótce został on przesunięty do Palestyny, a następnie (grudzień 1943-marzec 1944) do Włoch. Liczył wówczas ok. 46 000 oficerów i żołnierzy. Rozbudowywał się, m.in. wchłaniając jeńców Polaków z armii niemieckiej, i w dniu zakończenia wojny liczył ponad 92 000 żołnierzy. 2 Korpus walczył pod Monte Cassino, Ankoną, brał udział w przełamywaniu linii Gotów i zakończył szlak bojowy zdobyciem Bolonii. Tworząc Armię Polską w ZSRR, gen. Anders nie mógł doliczyć się kilku tysięcy oficerów, o których było wiadomo, że w 1939 r. zostali wzięci do niewoli przez Armię Czerwoną. Interwencje na najwyższych szczeblach, w tym i u Józefa Stalina, nie dały rezultatów. W kwietniu 1943 r. Niemcy donieśli o odkryciu w lesie katyńskim masowych grobów oficerów polskich. Zwrócenie się rządu polskiego do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, by wyjaśnił sprawę tej zbrodni, dało Stalinowi pretekst do zawieszenia stosunków dyplomatycznych z rządem polskim. Wówczas zapadła też decyzja o tworzeniu w ZSRR polskiej dywizji opartej na istniejącym już komunistycznym Związku Patriotów Polskich (przewodnicząca Wanda Wasilewska). Dowódcą dywizji, która przyjęła za patrona Tadeusza Kościuszkę, został płk Zygmunt Berling, który zdezerterował z armii Andersa w czasie jej ewakuacji i pozostawał w dyspozycji radzieckich służb specjalnych. 1 września 1943 r. pospiesznie przeszkoloną dywizję skierowano na front, a 12 i 13 października stoczyła ona pod Lenino w pobliżu Smoleńska swą pierwszą bitwę z Niemcami. Atakowano bardzo dobrze umocnione pozycje niemieckie, a w dodatku nie otrzymano obiecanego radzieckiego wsparcia artyleryjskiego. Straty były duże: 510 poległych, 117 rannych oraz 652 zaginionych. Wśród zaginionych byli też dezerterzy, którzy ulegli niemieckim apelom, by przechodzić linię frontu. Po 2 dniach walk polską dywizję wycofano, a front na tym odcinku ustabilizował się do czerwca następnego roku. Jeszcze przed bitwą pod Lenino rozpoczęto formowanie 1 Korpusu (dowódca gen. Zygmunt Berling, jego zastępcy: gen. Karol Świerczewski i ppłk Włodzimierz Sokorski). W marcu 1944 r. zapadła decyzja o rozwinięciu 1 Korpusu, który liczył wówczas ok. 43 000 żołnierzy, w 1 Armię Polską w ZSRR. 29 lipca, po powstaniu PKWN, przemianowana została ona na 1 Armię WR Jej stan wynosił wówczas ok. 108 000 żołnierzy. Niecały miesiąc później przystąpiono do tworzenia 2 Armii WP, której dowódcą został gen. Karol Swierczewski. W 1944 r. PSZ na Zachodzie prowadziły działania bojowe nie tylko we Włoszech. Rozbudowane do 14 dywizjonów polskie lotnictwo dokonywało nalotów na Niemcy, zwalczało rakiety niemieckie kierowane na Anglię i niemieckie okręty. Dywizjon specjalny dokonywał zrzutów na teren Polski, a nawet przeprowadzano operacje „Most", podczas których samoloty lądowały, zabierając emisariuszy i pocztę. Polscy lotnicy wzięli też udział w inwazji w Normandii (operacja „Overlord"). W sierpniu 1944 r. rozpoczęła działania w Normandii 1 Dywizja Pancerna dowodzona przez gen. Stanisława Maczka. Odegrała ona kluczową rolę w bitwie pod Falaise, uniemożliwiając odwrót wojskom niemieckim. Zniszczyła wówczas 70 czołgów, 500 samochodów i ponad 100 dział niemieckich, biorąc 5650 jeńców. Straty własne wyniosły 2664 żołnierzy, z których część zginęła, gdy dywizja została dwukrotnie omyłkowo zbombardowana przez alianckie lotnictwo. 2 Dywizja Pancerna wyzwalała następnie Holandię (Breda) i w ostatnich dniach wojny zajęła niemiecką bazę morską w Wilhelmsha-ven. W Holandii walczyła również 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa,
biorąc udział w operacji „Market Garden" (wrzesień 1944) i ponosząc duże straty. Osobną kartę zapisała polska marynarka. Polskie okręty walczyły na Oceanie Atlantyckim, na Morzu Północnym i Morzu Śródziemnym, pełniły służbę konwojową do ZSRR, brały udział w operacjach desantowych w Afryce Północnej i Normandii. Kiedy kończyła się wojna w Europie, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie liczyły ok. 200 000 żołnierzy. Do wysiłku żołnierskiego dodać należy niewidoczną, ale bardzo efektywną pracę polskiego wywiadu, który miał w Europie
bardzo dobrze rozbudowaną siatkę, oraz złamanie szyfrów niemieckiej „Enigmy", jednej z najbardziej strzeżonych tajemnic.Na Froncie Wschodnim walczyły dwie armie WR 1 Armia WP (dowódcy kolejno: Berling, Władysław Korczyc, Stanisław Popławski) od lipca 1944 r. walczyła na kierunku operacyjnym Chełm-Lublin—Warszawa, a następnie Bydgoszcz-Pomorze Zachodnie (przełamanie Wału Pomorskiego)-Odra. W tym czasie 2 Armia WP (dowódca Swierczewski) działała na południu, forsując Nysę Łużycką i staczając krwawą bitwę pod Budziszynem z wojskami niemieckimi idącymi na pomoc Berlinowi. W szturmie Berlina uczestniczyły nieliczne jednostki polskie, które zatknęły polski sztandar na kolumnie zwycięstwa
(Siegessaule), wkrótce zdjęty przez żołnierzy radzieckich, którzy nie zamierzali się z nikim dzielić zwycięstwem. 2 Armia uczestniczyła w operacji praskiej. Pod koniec wojny podległe władzom komunistycznym wojsko liczyło ok. 400 000 żołnierzy (z czego ok. połowa na froncie). Zapadła także decyzja tworzenia 3 Armii WP; nie wyszła ona poza fazę prac wstępnych. II wojna światowa rozpoczęła się od zbrojnego oporu stawianego przez Polskę agresji Trzeciej Rzeszy. Pomimo nieuniknionej klęski w kampanii wrześniowej Polacy przez cały czas wojny walczyli na wszystkich jej frontach. Znaleźli się w gronie zwycięzców, ale tylko nieliczni mieli poczucie zwycięstwa.

Copyright 2007 by Druga wojna światowa All right reserved