Dzisiaj jest , 24 Lipiec 2008

KOSZTY WOJNY
Wojna zaważyła także na życiu ludności cywilnej we wszystkich krajach uczestniczących w konflikcie. W Wielkiej Brytanii wprowadzono ustawodawstwo, które dawało rządowi niemal
pełnię władzy. Cenzurowano prasę, znacjo-nalizowano kopalnie, rekwirowano własność prywatną, ograniczono sprzedaż alkoholu. Od 1918 r. żywność była racjonowana.Niemcy bardzo boleśnie odczuli wprowadzoną przez aliantów blokadę. We wszystkich krajach brak rąk do pracy, spowodowany powołaniem mężczyzn do wojska, zmuszał kobiety do wykonywania zajęć dotychczas zarezerwowanych dla mężczyzn w przemyśle, transporcie, rolnictwie i handlu. W Wielkiej Brytanii ponad 100 000 kobiet wstąpiło do wojskowych służb pomocniczych.
W wojnie po raz pierwszy obie strony użyły na tak dużą skalę samolotów; niemieckie samoloty i sterówce dokonywały nalotów zarówno na miasta brytyjskie, jak i francuskie; Paryż ostrzeliwano z dział o dużym zasięgu. W ten sposób ludność cywilna po raz pierwszy w historii znalazła się w ogniu walk.Na morzu szlaków komunikacyjnych, którymi transportowano żywność i surowce, strzegła przed niemieckimi okrętami brytyjska marynarka. Niemcy atakowali statki handlowe na Oceanie Indyjskim, południowym Atlantyku i Pacyfiku. Do ostatecznej konfrontacji między marynarką brytyjską i niemiecką doszło 31 maja 1916 r. w bitwie jutlandzkiej. Mimo że nie zakończyła się ona zdecydowanym zwycięstwem żadnej ze stron, a Brytyjczycy stracili więcej okrętów, nawodna flota niemiecka do końca wojny praktycznie nie wychodziła już w morze. Wprowadzona przez sprzymierzonych blokada sprowokowała Niemcy do rozpoczęcia nieograniczonej wojny z ich flotą handlową przy użyciu okrętów podwodnych. Wiosną 1917 r. operacje te omal nie zakończyły się klęską Brytyjczyków, zarazem jednak przyśpieszyły decyzję Stanów Zjednoczonych o przystąpieniu do wojny 6 kwietnia 1917 r. Tworzenie konwojów oraz znaczny wzrost liczby budowanych przez Brytyjczyków i Amerykanów okrętów pozwoliły aliantom na przezwyciężenie zagrożenia ze strony niemieckich U-Bootów.Po wyeliminowaniu z wojny Rosji Niemcy usiłowali jak najszybciej zadać decydującą klęskę Brytyjczykom i Francuzom. 21 marca 1918 r. podjęli ofensywę i początkowo odnosili sukcesy, potem jednak, 15 lipca, zatrzymała ich nad Marną obrona francuska. Inicjatywę przejęli sprzymierzeni, z udziałem amerykańskich wojsk gen. Johna Pershinga. 8 sierpnia rozpoczęła się zwycięska operacja brytyjsko-francuska pod Amiens, która zmusiła Niemców do odwrotu, a po kolejnych uderzeniach aliantów w rejonie Cambrai Niemcy podjęli (14 sierpnia) decyzję o rozpoczęciu rokowań pokojowych. We wrześniu stale się cofali; w październiku sprzymierzeni przełamali niemiecką linię Zygfryda. 11 listopada 1918 r. w Compiegne Niemcy podpisały zawieszenie broni na warunkach kapitulacji.Ostateczne ustalenia pokojowe zostały sformułowane na paryskiej konferencji pokojowej (1919-20), na której główną rolę odgrywali prezydent USA Woodrow Wilson oraz premierzy Wielkiej Brytanii i Francji, David Lloyd George i Georges Clemenceau; efektem konferencji był podpisany z Niemcami 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski kończący I wojnę światową (odrębne traktaty podpisano z Austrią, Bułgarią, Węgrami i z Turcją). Niemcy zwróciły Francji Alzację i Lotaryngię, Belgii — Eupen, Malmedy i Moresnet, Polsce — Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie bez Gdańska; Czechosłowacji ziemię huculską. Straciły wszystkie kolonie; w Nadrenii utworzono strefę zdemilitaryzowaną, a Zagłębie Saary poddano międzynarodowej kontroli na 15 lat. Liczba niemieckich żołnierzy została zredukowana do 100 000. Niemcy zostały również zobowiązane do wypłacenia ogromnych odszkodowań wojennych w latach 1919-21 w wysokości 5 mld marek w złocie oraz dalszych reparacji w terminie późniejszym, a także do przyznania, iż konflikt został rozpętany z ich winy. Warunki te wywołały w Niemczech głębokie niezadoolenie
i już wkrótce na scenie politycznej pojawiły się siły domagające się rewizji ustaleń traktatu wersalskiego. Oto jak ocenił owe nastroje głównodowodzący sił alianckich, marsz. Ferdinand Foch: „To nie jest pokój, ale zawieszenie broni na 20 lat".Również Włochy nie były zadowolone z warunków pokojowych. Traktat z Saint-Germain--en-Laye przyznawał im południowy Tyrol (Górna Adyga) i Wenecję Julijską. We Włoszech mówiło się więc w związku z tym o „wygranej wojnie i przegranym pokoju".

Copyright 2007 by Druga wojna światowa All right reserved